Το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) προκειμένου να υποστηρίξει την εμπειρική κοινωνική έρευνα στη χώρα και τη διάχυση των αποτελεσμάτων της, προχώρησε στη δημιουργία της Ελληνικής Τράπεζας Κοινωνικών Δεδομένων (ΕΤΚΔ).

Η δημιουργία της ΕΤΚΔ ξεκίνησε το 1998 με σκοπό να αποτελέσει ένα αξιόπιστο Αρχείο κοινωνικών δεδομένων για τη χώρα, που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες σε δεδομένα όχι μόνο του ΕΚΚΕ, αλλά της ερευνητικής κοινότητας της χώρας στο σύνολό της. Η χώρα μας ήταν μία από τις λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δε διέθετε ένα τέτοιο Αρχείο.

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΤΚΔ:

α) Αποτελεί υποδομή συγκέντρωσης, διάχυσης και αρχειοθέτησης των δεδομένων.
Η ΕΤΚΔ αποτελεί το ελληνικό Αρχείο κοινωνικοοικονομικών δεδομένων και δεικτών. Το αρχείο συγκροτείται από έρευνες του ΕΚΚΕ με προοπτική συλλογής/ συσσώρευσης ερευνών προερχόμενων είτε από ερευνητικές ομάδες εκτός ΕΚΚΕ είτε από άλλες πηγές παραγωγής δεδομένων, αφού προηγηθούν διαδικασίες επιλογής, ταξινόμησης και αξιολόγησής τους. Η ΤΚΔ συνεργάζεται με άλλους φορείς για την ανταλλαγή δεδομένων που χρησιμοποιούνται για μελετητικούς και ερευνητικούς σκοπούς αλλά και για τη δημιουργία δεικτών. Συμμετέχει για το σκοπό αυτό σε σημαντικά εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά και αναπτυξιακά έργα.

β) Συμβάλλει στην τυποποίηση των δεδομένων και των μεταδεδομένων.
Η λειτουργία της ΕΤΚΔ, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη προτύπων για την οργάνωση και την τεκμηρίωση των δεδομένων, εξασφαλίζει ένα σημαντικό επίπεδο τυποποίησης και συγκρισιμότητας των κοινωνικών δεδομένων. Αναπτύσσει ταξινομικούς θησαυρούς, στο πλαίσιο διεθνών συνεργασιών, και τους θέτει στη διάθεση των χρηστών για να τους διευκολύνει στην αναζήτηση και χρήση των δεδομένων. Τέτοιοι ταξινομικοί θησαυροί χρησιμοποιούνται σήμερα από τους μεγάλους παραγωγούς για την κωδικοποίηση συγκεκριμένων παραμέτρων, όπως είναι για παράδειγμα τα επαγγέλματα, οι γεωγραφικές και διοικητικές περιοχές κ.λ.π.

γ) Παρέχει πληροφόρηση για τα διαθέσιμα κοινωνικά δεδομένα.
Η ΕΤΚΔ, μέσω της ΕΤΠ, παρέχει πληροφορίες για τα διαθέσιμα κοινωνικά δεδομένα. Οι πληροφορίες αυτές δεν αφορούν μόνο τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα στην ίδια την Τράπεζα, αλλά και δεδομένα που διαθέτουν άλλοι φορείς. Η ΕΤΚΔ, μέσω του συστήματος κωδικοποίησης, παρέχει πληροφορίες για τον τρόπο κωδικοποίησης των κοινωνικών δεδομένων. Παρέχει ακόμη πληροφορίες για τα ερευνητικά έργα, στο πλαίσιο των οποίων παράγονται τα δεδομένα, καθώς και για τους φορείς και το ερευνητικό δυναμικό που συμμετέχει στην παραγωγή τους. Οι πληροφορίες αυτές διευκολύνουν τον ερευνητή να εντοπίσει γρήγορα τα δεδομένα που τον ενδιαφέρουν και να πληροφορηθεί για τις δυνατότητες πρόσβασης σε αυτά.

δ) Παρέχει ένα περιβάλλον διαχείρισης και επεξεργασίας των δεδομένων.
Ένα ακόμη κενό που θα καλύψει η λειτουργία της ΕΤΚΔ είναι η δυνατότητα παροχής συγκρίσιμων στοιχείων και δεικτών, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε ποικίλους τομείς κοινωνικού ενδιαφέροντος. Η συγκρισιμότητα των στοιχείων, που είναι ιδιαιτέρως κρίσιμος παράγοντας για την χρησιμοποίησή τους από τη δημόσια διοίκηση για την υποστήριξη αποφάσεων, θα βασιστεί στη δημιουργία ενός σταθερού ταξινομικού σχήματος και στην επεξεργασία κατάλληλων μοντέλων και δεικτών, καθώς και στην ανάπτυξη μεθόδων. Έτσι, στοιχεία που θα προέρχονται από τις στατιστικές υπηρεσίες, τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα ή άλλους φορείς ξένων χωρών ή από διεθνείς οργανισμούς θα γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας, ώστε να είναι δυνατή η σύγκρισή τους.

Η ΕΤΚΔ αναπτύσσει ήδη συνεργασίες για την ανταλλαγή δεδομένων με κεντρικά αρχεία άλλων χωρών, ενώ πρόκειται να συνεργαστεί για το ίδιο θέμα, καθώς και για τη δημιουργία δεικτών, και με άλλους εθνικούς φορείς. Παράλληλα γίνεται καταγραφή των φορέων που διαθέτουν δεδομένα ή εκφράζουν ενδιαφέρον συνεργασίας στο πλαίσιο της ΕΤΚΔ. Είναι απαραίτητη η ανάπτυξη προβληματισμού σχετικά με την οργάνωση και την ανταλλαγή κοινωνικών δεδομένων, καθώς και τη συλλογή και αξιοποίηση του ερευνητικού υλικού της ΕΤΚΔ του ΕΚΚΕ.

Η λειτουργία της ΕΤΚΔ βασίζεται σε ένα δίκτυο συνεργατών που θα τη στηρίζουν πολλαπλά. Είναι αυτοί που χρησιμοποιούν τα δεδομένα της, που την προμηθεύουν με νέα και που συμβάλλουν με τις απόψεις τους και με τη διατύπωση των αναγκών τους στην επέκταση και την βελτίωσή της. Στην παρούσα φάση το δίκτυο των συνεργατών της ΕΤΚΔ έχει λάβει πιο συγκεκριμένη μορφή, ως αποτέλεσμα της Διαβούλευσης που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του e-business forum με αντικείμενο τη χρήση των κοινωνικο-οικονομικών δεδομένων στη μελέτη της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Συγκεκριμένα, συγκροτήθηκε ΔΙΚΤΥΟ "ΚΑΛΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ" ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣΗ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ, στο οποίο περιλαμβάνονται φορείς ή μεμονωμένοι ερευνητές (συμμετέχουν μεταξύ άλλων το ΕΚΚΕ, η Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Τράπεζας Ελλάδος, ο Συνήγορος του Πολίτη, κ.α.). Οι ενδιαφερόμενοι που θα ήθελαν να συμμετάσχουν στο δίκτυο μπορούν να επικοινωνήσουν με το Γραφείο Διαμεσολάβησης του ΕΚΚΕ.